Đến với Nhật Bản ngoài việc được ngắm nhìn rất nhiều cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp, du khách sẽ được đắm mình trong ẩm thực tinh hoa của đất nước Mặt trời mọc. Ngoài những món ăn nổi tiếng như Sushi, mì Ramen…bạn không thể không thưởng thức món bánh truyền thống Mochi thanh mát, ngọt dẻo, để lại dấu ấn không thể nào quên đối với du khách đã một lần dược ăn thử.
Nguồn gốc xuất xứ bánh Mochi.
Theo tương truyền, Mochi có nguồn gốc từ Trung Quốc. Bánh Mochi được xuất hiện lần đầu vào những năm 300 TCN tại Nhật Bản. Ban đầu chỉ là bánh gạo nếp trộn với đậu đỏ và chỉ dành cho giới quý tộc, thượng lưu thời đó thưởng thức. Thiên Hoàng Nhật Bản khi đó rất yêu thích món bánh này đồng thời xem chúng như một điềm lành và sự thịnh vượng cho quốc gia. Mãi về sau khi Nhật Bản phát triển hơn thì bánh Mochi đã tiếp cận được toàn bộ người dân trên cả nước. Trải qua hàng trăm năm kể từ khi ra đời, mochi vẫn luôn được người Nhật ưu ái thưởng thức như một món ăn Nhật Bản truyền thống.
Ý Nghĩa bánh Mochi trong đời sống văn hóa người Nhật Bản.
Bánh Mochi được làm từ gạo được chế biến thành loại bánh thơm ngon. Người Nhật tin rằng gạo là tinh hoa của trời đất, được thần linh ban cho. Chính vì vậy mà loại bánh này mang ý nghĩa linh thiêng, may mắn và thịnh vượng với người dân Nhật Bản. Vào những dịp lễ đặc biệt, quan trọng của mọi người thì bánh Mochi xuất hiện như một lời chúc phúc, chúc mừng những điều may mắn đến cho người đó.
Người dân xứ Phù Tang luôn yêu thích các món ăn Nhật Bản có dạng hình tròn. Vì theo quan niệm từ xa xưa, hình tròn tượng trưng cho sự trọn vẹn, no đầy trong cuộc sống, công việc và tiền tài. Họ tuyệt nhiên tránh xa những hình tượng vật nhọn hay góc cạnh. Bánh Mochi sẽ có hình tròn vì mô phỏng trăng tròn, Mochi được chọn là món bánh Nhật Bản quen thuộc để dâng lên các vị thần tối cao.
Trong văn hóa Nhật Bản, bánh Mochi với ý nghĩa viên mãn và thường được dâng lên thần linh vào những lễ hội quan trọng.
Trong ngày Tết Trung thu Nhật Bản, bạn sẽ trông thấy trước hiên nhà có các mâm bánh được chất đầy những chiếc bánh Mochi tròn tròn, nhỏ nhỏ. Mâm bánh được sắp xếp theo dạng kim tự tháp để cầu mong cho một mùa màng mới được bội thu, nhân dân no ấm.
Đặc biệt, vào những ngày lễ đốt bùa may mắn Dondo-Yaki, người Nhật thường cột bánh Mochi lên thanh tre dài và nướng ăn với mong muốn cầu sức khỏe bình an suốt cả năm.
Bên cạnh đó, bánh Mochi cũng xuất hiện vào các dịp quan trọng trong cuộc sống của Người Nhật như đón năm mới, ăn mừng tân gia... vào những dịp như vậy người Nhật sẽ trang trí bánh Mochi ở nơi trang trọng nhất trong phòng khách hoặc trong nhà bếp.
Cách chế biến bánh Mochi.
Trước đây, bánh Mochi làm chủ yếu bằng thủ công, được hình thành nên từ bàn tay tài hoa của các nghệ nhân làm bánh. Ngày nay, với sự phát triển của máy móc và khoa học kĩ thuật hiện đại, các khâu giã bánh , nhồi bột đã có sự tham gia của máy móc. Nhưng theo đánh gia của các thực khách, một cái bánh Mochi được làm thủ công có vị ngon hơn hẳn.
Để làm bánh Mochi, trước tiên nghệ nhân làm bánh cần trộn gạo (nếp) với nước cốt dừa và đường trắng, sau đó mang đi nấu chính.
Công đoạn giã gạo đã nấu chín là phần quan trọng nhất trong quá trình chế biến bánh Mochi, tạo nên hương vị đặc biệt cho chiếc bánh. Hỗn hợp gạo nếp được nấu chín sẽ cho vào một chiếc cối lớn. Có 2 người phụ trách cầm chày để giã và một người khác sẽ đảo bột trong cối liên tục. Điểm phức tạp chính là cần một người đảo bột liên tục trong quá trình giã gạo. Người này cần phải nắm rõ các nhịp chày để trộn bột liên tiếp mà không bị trúng tay. Cả ba phải phối hợp thật nhuần nhuyễn và ăn ý thì bột làm bánh mới dẻo mịn màng, và mẻ bánh Mochi mới thật sự hoàn hảo từ hương vị cho đến vẻ ngoài mịn bột, không bị sần sùi.
Cuối cùng, tùy thuộc vào người thợ bánh mà họ sẽ kết hợp bột với nhân bánh và tạo thành những hình dạng bánh Mochi khác nhau trước khi mang vào nướng.
IV. Ngày hội bánh Mochi ở Nhật Bản
Ở Nhật Bản có một ngày được gọi là ngày bánh Mochi đó là ngày 10/10. Sở dĩ gọi ngày này là ngày bánh Mochi vì đây là ngày Hội thể thao toàn quốc ở Nhật Bản. Rất nhiều hoạt động thể thao sẽ được tổ chức trong ngày này và để có được một sức khỏe tốt thì không thể bỏ qua một một loại thực phẩm thiết yếu đó là gạo.
Bánh Mochi được sử dụng vào ngày 10/10 hằng năm và mang đến ý nghĩa đặc biệt đến những vận động viên thi đấu, với mong muốn mang lại sức khỏe cho toàn dân. Vào ngày nay lượng bánh Mochi được làm ra vô cùng nhiều với số lượng lớn. Do đó mà người ta đặt ngày này là ngày bánh Mochi và trở thành một ngày đặc biệt trong năm của người dân Nhật.
Các loại bánh Mochi.
Mochi Daifuku.
Daifuku là bánh Mochi truyền thống nhất tại Nhật Bản với lớp vỏ ngoài dày và bên trong là mứt đậu đỏ nấu đường hoặc loại mứt đậu trắng sên đường được dùng làm nhân bánh thơm ngon. Đây là loại bánh thường được sử dụng trong những dịp lễ tết của người Nhật và có phần nhân ngọt.
Mochi Ichigo Daifuku.
Cũng giống như loại bánh Mochi Daifuku, tuy nhiên loại bánh này dùng cho trẻ em. Bên cạnh lớp nhân ngọt đậu đỏ thì còn có trái dâu tây tươi đặt ở giữa tạo nên hương vị khác biệt. Vị ngọt bùi của đậu đỏ hòa quyện vị chua ngọt của quả dâu đỏ mọng tạo nên hương vị rất tuyệt vời.
Sakuramochi.
Bánh Sakura mochi là loại bánh được sử dụng vào dịp lễ hội hoa anh đào. Những loại bánh được dùng bằng bột được nhuộm hồng bên trong là nhân đậu đỏ. Loại bánh này bên ngoài được bọc lại bằng 1 lá anh đào muối.
Warabi Mochi.
Độc đáo nhất phải kể đến thành phần nguyên liệu bao gồm bột dương xỉ và phủ đầy bởi lớp bột đậu nành nướng Kinako.
Không ngoa khi nói Warabi Mochi là món ăn đẳng cấp của Xứ sở hoa anh đào. Bởi món bánh ngọt này đã xuất hiện từ lâu ở cố đô Kyoto. Tuy nhiên hầu hết chúng chỉ được phục vụ trong các buổi trà đạo thời xa xưa. Vì những nguyên liệu có trong Warabi Mochi đều là những loại quý hiếm. Đặc biệt là quy trình thu hoạch rễ cây Warabi khá khó khăn vì thế khi cho ra bột warabi đòi hỏi nhiều công sức và tay nghề của người thợ.
Warabi Mochi khác với những món bánh ngọt “nhà Mochi” thay vì lớp vỏ có độ dẻo thì Warabi Mochi tựa như một viên jelly ngon lành. Đi kèm với đó là vị ngon đặc trưng, có phần quý hiếm của bột rễ warabi. Vì thế khi ăn món bánh Nhật Bản này vào mùa hè bạn sẽ cảm tưởng như vị ngon đang tan trong miệng, mát lạnh, sảng khoái.
Mochi Kem.
Bánh Mochi Ice Cream thì sẽ được làm từ một loại bột đặc biệt đó là bột Mochiko – đây là loại bột chuyên dụng làm bánh Mochi và thay thế cho bột gạo. do vậy mà chúng có lớp áo vô cùng mịn màng hấp dẫn.
Các nhân thường được dùng ở trong Mochi Kem như là trà xanh, vani, kem socola, đậu đỏ,…
Hishi Mochi:
Đây là loại Mochi đặc trưng trong lễ hội búp bê ở Nhật Bản, loại bánh dành cho ngày tết các bé gái, với nhiều lớp màu sắc khác nhau.
Món bánh này được làm từ bột gạo, có 3 màu sắc được trình bày theo thứ tự:
Màu xanh lá ở dưới cùng tượng trưng cho sự tươi tắn của mùa hè hay sự tốt lành.
Màu trắng ở giữa tượng trưng cho những bông tuyết mùa đông và sự tinh khiết
Màu hồng ở trên cùng tượng trưng cho cánh anh đào mùa xuân, hay sự tươi mới.
Nếu để ý kĩ, bạn sẽ thấy chiếc bánh Hishi Mochi rất ít khi có sắc tố vàng – tượng trưng cho mùa thu trên sắc bánh. Lí do để giải thích cho vấn đề đó là theo quan niệm người Nhật trong bánh Hishi Mochi “ không có mùa thu tàn úa”. Trong cuộc đời mỗi người thiếu nữ mà luôn có sự tươi mới, sự tinh khiết và tràn đầy của ba mùa.
Chiếc bánh mang màu sắc của cả ba mùa với hương vi thanh tao ngọt ngào. Về hình dáng, chiếc bánh Hishi Mochi tái hiện dáng vẻ của kim cương bởi cũng theo quan niệm của người Nhật Bản, kim cương là biểu tượng cho sự trường tồn vĩnh viễn, mang theo mong ước về một cuộc sống thật trường thọ và sung túc.